Yang?n

Yang?n, maddenin ?s? ve oksijenle birle?mesi sonucu olu?an yanma reaksiyonlar?n?n neden oldu?u do?al afet.
1 Yang?n S?n?flar?
A S?n?f? Yang?nlar
B S?n?f? Yang?nlar
C S?n?f? Yang?nlar
D S?n?f? Yang?nlar

Yang?n Söndürmede Kullan?lan Yöntemler

So?utarak Söndürme
Su ile so?utma
So?utarak söndürme prensipleri içinde en çok kullan?lan?d?r. Suyun elveri?li fiziksel ve kimyasal özelli?i yan?c? maddeyi bo?ma (yanan cismin su içine at?lmas? sonucu oksijeni azaltma) ve yan?c? maddeden ?s? alarak yang?n?n söndürülmesinde en büyük etken olmaktad?r. yang?n üçgenini olu?turan ?s? oksijen ve yan?c? maddeden ?s?n?n dü?mesi ve oksijenin azalt?larak söndürülmesinde en etkili söndürücüdür. Su yang?n yerine kütlesel olarak gönderilece?i gibi püskürtme lanslar? ile de gönderilebilir.

Yan?c? maddeyi da??tma
Yanan maddenin da??t?lmas?yla yang?n nedeni olan yüksek ?s? da bölünür, bölünen ?s? dü?er ve yang?n yava? yava? söner. Akaryak?t yang?nlar?nda bu tip söndürme yang?n?n yay?lmas?na neden olaca??ndan uygulanmaz.

Kuvvetli üfleme
Yanan madde üzerinde kuvvetli olarak üflenen hava alevin sönmesine ve yanan maddenin ?s?s?n?n dü?mesine neden olmaktad?r. Bu tip (so?utarak) söndürme ilkesi ile ba?lang?ç yang?nlar?nda ba?ar?ya ula??labilir. Büyümü? veya belirli boyutlara gelmi? yang?nlarda üfleme yang?na daha fazla oksijen sa?layaca??ndan yang?n?n büyümesine olur. Bu nedenle bu tür durumlarda bu söndürme tekni?i kullan?lmaz.

Havay? keserek söndürme
Örtme
Kat? maddeler (kum, toprak, hal?, kilim vb) ve kimyasal bile?ikler (köpük, klor, azot vb) kullan?larak yanan maddenin oksijen ile temas?n?n kesilmesi ile yap?lan söndürmedir. Akaryak?t yang?nlar?na örtü olu?turan sentetik veya protein esasl? foam köpü?ü kullan?lmaktad?r.

Bo?ma
Yang?n?n oksijenle temas?n?n kesilmesi veya azalt?lmas? amac?yla yap?lan i?lemdir. Özellikle kapal? yerlerde olu?an yang?nlara uygulan?r.

Yan?c? maddenin ortadan kalkmas?
Yanma ko?ullar?ndan olan yan?c? maddenin ortadan kalkmas? sonucu yang?n?n söndürülmesidir.

Su
Ate?i söndüren maddeler aras?nda en önemlisi nemli battaniyedir. Ama büyük yang?nlarda sudur. Örne?in küçük yang?nlarda (mutfak yang?n? v.b.) nemli gazete çok önemlidir. Su özellikle A tipi yang?nlar için (kat?) mükemmel bir söndürücüdür.

Kum
Yan?c? maddelerin oksijenle ili?kisinin kesilerek söndürülmesinde kullan?l?r. Kullanma an?nda kumun yan?c? maddeyi tamamen örtmesi sa?lanmal?d?r.

Karbondioksit gaz? (CO2)
Yanan maddenin üzerini kaplayan karbondioksit gaz? yan?c? maddeyi oksijensiz b?rakarak yang?n?n söndürülmesini sa?lar. Havadan 1,5 kat daha a??r s?v? halden gaz haline geçi?te -78 derece olan bo?ucu bir gazd?r. Genellikle çelik tüplerde bas?nç alt?nda s?v? halde tutulur. Bu gazla aç?k alanlarda ve hava ak?m?n?n oldu?u yerlerde yang?n?n söndürülmesi oldukça zordur.

Kuru kimyevi toz PKP (Potasyumbikarbonat)
Yang?n söndürmede kullan?lan etkin maddelerden birisi de kuru kimyasal tozdur. Kimyasal tozun cinsine göre A,B,C s?n?f? yang?nlar etkin bir ?ekilde söndürülebilmektedir. A??r? s?cakl?ktan (tahta, kuma?, araba lasti?i gibi maddelerde) olu?an yang?nlar, s?v?lar?n (benzin ve türevleri) tutu?mas?ndan ç?kan yang?nlar? ve yan?c? gazlar?n (havagaz?, do?algaz vb.) bas?nç alt?nda ç?kmas?ndan olu?an yang?nlar?n söndürülmesinde kullan?lmaktad?r.

Köpük
Köpük yanan yüzeyi tamamen kaplar.